Sprzęgło samochodowe – jak działa? Kiedy wymienić?

Każdy samochód - osobowy czy ciężarowy - składa się z tysięcy części. Poszczególne małe elementy tworzą coraz większe podzespoły, a ich wspólna i prawidłowa praca zapewnia bezpieczną oraz komfortową jazdę. We wszystkich pojazdach możemy wyróżnić układ hamulcowy, zawieszenie czy też układ kierowniczy. Jednak jednym z najważniejszych jest mechanizm odpowiadający za przenoszenie napędu, czyli sprzęgło i towarzyszące mu podzespoły. Dlaczego jest ono takie ważne i na jakiej zasadzie działa?

Do czego służą sprzęgło w samochodzie?

W sprzęgło musi być wyposażony każdy samochód z silnikiem spalinowym. Dotyczy to zarówno rozwiązań z automatycznymi skrzyniami biegów, jak i manualnymi. Najczęściej spotykanym rodzajem sprzęgła w samochodach z skrzynią manualną jest jednotarczowe sprzęgło cierne.

Podczas działania jednostki napędowej cały czas generowany jest moment obrotowy. To siła, która przeniesiona na pozostałe elementu układu napędowego wprawia pojazd w ruch. Bez sprzęgła niemożliwe byłoby uruchomienie silnika na postoju ani zmiana biegów podczas jazdy. Brak sprzęgła uniemożliwiłby też możliwość zatrzymania się bez gaszenia silnika. Z tego powodu kierowca musi mieć możliwość czasowego rozłączenia wału napędowego i napędzanego. Właśnie to jest głównym zadaniem sprzęgła. Możemy je obsługiwać za pomocą pedału, którego wciśnięcie powoduje przerwanie przekazywania mocy powstającej w silniku. Dzięki temu bez problemu zmienimy bieg, zatrzymamy samochód na skrzyżowaniu czy delikatnie ruszymy z miejsca.

Sprzęgło samochodowe – rodzaje

Choć sprzęgło w każdym pojeździe ma w zasadzie taką samą funkcję, to jego budowa i mechanizm działania w poszczególnych przypadkach mogą być różne. Co do zasady wyróżnia się trzy podstawowe rozwiązania konstrukcyjne tego elementu: sprzęgła elektromagnetyczne, hydrokinetyczne i cierne.

Pierwszym z nich są sprzęgła elektromagnetyczne, których zasada działania oparta jest o właściwości elektromagnesu. Kiedy pedał sprzęgła nie jest wciśnięty, dostarczana energia elektryczna powoduje powstanie pola magnetycznego i tarcza sprzęgła zbliża się w kierunku docisku. Układ napędowy zostaje połączony. To niezwykle rzadko spotykane rozwiązanie, stosuje się raczej w różnych maszynach niż w samochodach.

Drugą grupą sprzęgieł są rozwiązania wykorzystujące zjawisko bezwładności cieczy. W tym przypadku moment obrotowy przekazywany jest pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów za pomocą wirującej cieczy – zazwyczaj jest to specjalny olej. W celu wprawienia cieczy w ruch wykorzystuje się pompę oraz turbiny – takie rozwiązanie stosuje się w klasycznych automatycznych skrzyniach biegów, a takie sprzęgło hydrokinetyczne nazywane jest często konwerterem momentu obrotowego.

Zasada działania sprzęgła ciernego

Trzecia grupa to sprzęgła cierne, które obecnie są najbardziej popularnym rozwiązaniem. Tego typu rozwiązania konstrukcyjne składają się z 3 podstawowych elementów: tarczy sprzęgła, docisku oraz łożyska. Ponadto do wyjaśnienia ich działania należy uwzględnić wał korbowy, koło zamachowe, wałek sprzęgłowy oraz skrzynię biegów.

W konstrukcji sprzęgła ciernego, przekazanie momentu obrotowego następuje z wykorzystaniem siły tarcia. Operując pedałem sprzęgła możemy kontrolować położenie tarczy dociskowej która wiruje złączona razem z kołem zamachowym lub się od niego odsuwa. W szczelinie między dociskiem sprzęgła a kołem zamachowym umieszczona jest tarcza cierna sprzęgła połączona przez wałek sprzęgłowy ze skrzynią biegów. Kiedy puszczamy pedał sprzęgła, docisk zbliżają się do tarczy sprzęgła. Tarcza zaczyna dociskać do koła zamachowego, a siła tarcia powoduje, że zaczynają one wspólnie wirować i moc jest przekazywana na skrzynię biegów, a my możemy przyspieszyć. Kiedy z kolei wciskamy pedał sprzęgła, połączenie to jest przerywane, a my możemy zmienić bieg lub zatrzymać pojazd bez konieczności przerywania pracy silnika.

Tarcza sprzęgłowa

Moc generowana w jednostce napędowej przenoszona jest za pomocą przytwierdzonego do silnika, wału korbowego. Na jego drugim końcu umieszczone jest koło zamachowe, którego zadaniem jest przeniesienie mocy do tarczy sprzęgła, co odbywa się z pomocą docisku. Ponadto koła dwumasowe czasowo magazynują energię oraz równoważą niejednostajną pracę silnika. Tarcza sprzęgła posiada frezowany otwór, który znajduje się w jej centralnym punkcie i jest przymocowana do wałka sprzęgłowego. Umożliwia on ruch obrotowy całego systemu. Dzięki temu, że zewnętrzna część tarczy pokryta jest odporną na ścieranie i temperaturę okładziną cierną, może ona znieść działanie bardzo wysokich temperatur podczas pracy.

Docisk sprzęgła

Jego głównym zadaniem jest dociskanie z odpowiednią siłą tarczy sprzęgłowej do koła zamachowego. W momencie wciśnięcia pedału sprzęgła następuje odsunięcie się od siebie obu tarcz i układ napędowy zostaje rozłączony. Kiedy go puszczamy tarcze na powrót zaczynają się zbliżać. Ważne jest, aby ruch ten był płynny i delikatny, ponieważ zbyt gwałtowne wykonanie tej czynności może doprowadzić do sytuacji w której silnik zgaśnie lub sprzęgło zostanie przypalone. Dzieje się tak ponieważ nie daliśmy tarczom odpowiedniej ilości czasu na rozpoczęcie wspólnego wirowania. Jest to też sytuacja w której nietrudno o uszkodzenie sprzęgła, silnika lub skrzyni biegów.

Łożysko oporowe

To inaczej łożysko sprzęgła, które za pomocą tulei przymocowane jest do skrzyni biegów. Jego głównym zadaniem jest wywarcie nacisku na sprężynę talerzową w docisku sprzęgła, co powoduje odsunięcie docisku od koła zamachowego. W tym momencie układ napędowy zostaje rozłączony, a my możemy komfortowo zmienić przełożenie skrzyni biegów, płynnie ruszyć z miejsca czy łagodnie zatrzymać pojazd.

Wszystkie wymienione elementy sprzęgła ulegają z czasem zużyciu – są to po prostu części eksploatacyjne. W zależności od rodzaju samochodu, silnika, obciążenia oraz zwyczajów kierowcy, sprzęgło może wytrzymać od kilkudziesięciu do nawet kilkuset tysięcy kilometrów.

Wymiana – sprzęgło samochodowe

Zazwyczaj części sprzęgła zużywają się dość równomiernie, dlatego w razie awarii zalecana jest wymiana całego kompletu sprzęgła, a w przypadku silników z kołem dwumasowym, również wymiana koła dwumasowego. Jest to ekonomiczne rozwiązanie, ze względu na koszt robocizny związanej z wymianą sprzęgła.

Kompletne sprzęgło w okazyjnej cenie można zakupić w sklepie internetowym sprzegla24.pl. Załóżmy, że Twój samochód to KIA Sportage (QL) 1.7 CRDI 141KM/104KW. Uzupełnij te informacje w intuicyjnej wyszukiwarce, a dowiesz się, jakie sprzęgło jest dedykowane Twojemu samochodowi – w podanym wypadku będzie to oryginalne sprzęgło suche do automatycznej skrzyni DCT VALEO 855101 w bezkonkurencyjnej cenie oferowanej w sklepie sprzegla24.pl. Do tego wszystkiego, przy zakupie możesz podać nr VIN samochodu, a wykwalifikowani doradcy dodatkowo potwierdzą prawidłowe dopasowanie części. Samodzielne kupowanie sprzęgła jest opłacalne i banalnie proste – przekonaj się sam!

Artykuł partnera

Ocena naszych czytelników
[Suma: 0 Średnio: 0]

Udostępnij:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on linkedin
LinkedIn

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Administratorem Twoich danych jest AutoISO Sp. z o.o. (ul. Gnieźnieńska 12, Katowice 40-142, Polska, pomoc@autoiso.pl). Przetwarzamy Twoje dane (adres e-mail, imię i nazwisko oraz treść wiadomości) na podstawie naszych prawnie uzasadnionych interesów: w celu komunikacji z Tobą i dla ochrony przed roszczeniami, przez okres do 10 lat od roku, w którym zakończono korespondencję. Współpracujemy z firmami hostingowymi, którym możemy przekazywać te dane (odbiorcy danych). Dane mogą być przekazywane poza UE, jedynie do Państw lub podmiotów zatwierdzonych prawem UE. Masz prawo dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także ich przeniesienia. Masz prawo skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w Polsce lub jego odpowiednika w innym państwie UE. Więcej informacji o zasadach przetwarzania przez nas danych znajduje się w Polityka Prywatności i Cookies.

Darmowe sprawdzenie
Historii Pojazdu

Newsletter

Klikając “Zapisz się” zamawiasz newsletter e-mailowy, zawierający także informacje handlowe, w szczególności o usługach i produktach związanych z pojazdami. Zgodę można cofnąć w e-mailu od nas lub informując nas e-mailem. Administrator danych: Autoiso Sp. z o.o. (ul. Gnieźnieńska 12, Katowice 40-142, Polska, pomoc@autoiso.pl). Więcej w Polityce Prywatności.

Zobacz nasz kanał YouTube

Odtwórz wideo

Najnowszy film

Przeczytaj też:

Noga na sprzęgle czy podnóżku?

Noga na sprzęgle czy podnóżku?

Wielu kierowców nie trzyma stopy na podnóżku, ale utrzymuje ją nad lub na pedale sprzęgła. W ten sposób kierowcy zawsze są gotowi do zmiany biegów. Jednak noga na sprzęgle to poważny błąd w technice jazdy, który naraża na poważne straty finansowe. Sprawdzamy, jak wygląda prawidłowe operowanie pedałem sprzęgła w samochodzie oraz dlaczego w czasie jazdy nogę należy trzymać na podnóżku.