Zaliczka a zadatek na zakup samochodu

Zaliczka a zadatek na zakup samochodu - co je od siebie różni?

Zaliczka a zadatek — obie formy dodatkowych zastrzeżeń umownych często są ze sobą utożsamiane i stosowane zamiennie, co jest błędem. Co w związku z tym różni zaliczkę od zadatku?

Czym jest zaliczka?

Zaliczka a zadatek to dwa terminy, które również przy zakupie samochodu są stosowane wymiennie. Jednak niezaprzeczalnym faktem jest, że zaliczka i zadatek są od siebie zupełnie różne.

Tak więc zaliczka jest formą świadczenia pieniężnego, który wpłaca się przed wykonaniem usługi lub dostarczenia produktu, na przykład samochodu. Nie reguluje jej dokładnie kodeks cywilny. Zaliczka działa bowiem na zasadach umów wzajemnych. Jest ona konkretną kwotą wpłacaną na poczet całej sumy. Nie jest jednak zabezpieczeniem umowy, jeżeli jedna ze stron od niej odstąpi.

Ważne, aby w umowie zawrzeć słowo zaliczka”. Z zapisów umowy powinno wynikać, że mamy do czynienia z zaliczką, a nie zadatkiem. Jeżeli będzie inaczej, a termin zaliczka nie znajdzie się w umowie, na poczet sumy usługi lub produktu kwota ta zostanie uznana za zadatek. Sama zaliczka nie daje gwarancji finalizacji transakcji. Każda ze stron w dowolnym momencie może odstąpić od umowy, nie ponosząc konsekwencji finansowych.

Czym jest zadatek?

Inaczej wygląda to w przypadku zadatku, który może być pieniężny lub rzeczowy, przekazywany drugiej stronie podczas zawierania umowy. Przez zadatek rozumiemy zabezpieczenie się stron, jeżeli usługa nie zostanie wykonana bądź produkt nie będzie dostarczony.

Jeżeli klient nie wywiązał się z umowy, na przykład nie skorzystał z usługi lub nie kupił produktu, cała kwota zadatku zostaje po stronie usługodawcy/sprzedającego. Z kolei, jeśli nie wywiąże się strona otrzymująca zadatek, klient może liczyć na zwrot pieniędzy. Co więcej, może on żądać sumy dwa razy wyższej niż kwota wpłaconego zadatku. To przepisy, które dyscyplinują obie strony do realizacji usługi.

Wprawdzie ustawodawca daje stronom wolną rękę w ustanawianiu wysokości zadatku, ale najczęściej stanowi on nie więcej niż 1/5 wartości usługi lub produktu będącego przedmiotem umowy.

Zadatek a zaliczka – najważniejsze różnice

Różnice między zaliczką a zadatkiem wynikają przede wszystkim z tego, że tylko zadatek normują konkretne przepisy prawa. Zaliczka jest mniej sformalizowana i nie wskazują jej zasady kodeksu cywilnego.

Zadatek to taka forma świadczenia, która w razie kłopotów jest wypłacana w całości. W przypadku zaliczki można odliczyć koszty poniesione w ramach realizacji umowy. Jednak zaliczka nie daje gwarancji realizacji umowy, jaką daje zadatek. Przez zaliczkę możemy więc rozumieć rezerwację przedmiotu, na przykład samochodu. Można odzyskać jej pełną kwotę, ale klient nie ma prawa żądać 2-krotności zaliczki, jeżeli usługodawca czy sprzedający nie wywiąże się z zapisów umowy.

Oczywiście należy przy tym pamiętać, że zasady zaliczki i zadatku obowiązują tylko wówczas, kiedy umowa nie ma innych zapisów. W takiej sytuacji należy trzymać się tych ustaleń. Tym bardziej warto dokładnie zapoznać się z każdą umową, również umową kupna-sprzedaży samochodu, o której więcej mówi artykuł pt. Umowa kupna-sprzedaży samochodu w pigułce“. Przedsiębiorcy, ale i osoby prywatne bardzo często starają się bowiem zabezpieczyć swoje interesy przed mało konkretnymi klientami, którzy mogą zerwać umowę.

Pamiętajmy też, że zaliczka a zadatek nie mają żadnych różnic, jeżeli umowa zostanie w pełni zrealizowana. W obu przypadkach kwota zalicza się na poczet całej sumy. Różnice są widoczne, kiedy umowa nie jest zrealizowana.

Różnice między zadatkiem a zaliczką
Różnice między zadatkiem a zaliczką

Zwrot zaliczki przy odstąpieniu od umowy zakupu samochodu

Jako że zaliczka daje prawo do odstąpienia od umowy bez konsekwencji, przy zakupie samochodu lepiej wybrać zaliczkę kosztem zadatku. Na ten nalegać może jednak sprzedawca, który jest zdecydowany na sprzedaż swojego pojazdu. Z punktu widzenia nabywcy, zaliczka daje możliwość ubiegania się o jej zwrot, zadatek oznacza stratę całej kwoty.

Jak odliczyć poniesione koszty od kwoty zaliczki?

W przypadku zaliczki odstąpienie od umowy daje możliwość zwrotu całej kwoty wpłaconej przed wykonaniem założeń umowy. Druga strona ma z kolei prawo do odliczenia poniesionych kosztów.

Dlatego przy zakupie samochodu najprawdopodobniej można liczyć na zwrot pełnej kwoty. Co innego w przypadku usługi po części już zrealizowanej. Wówczas, jeżeli usługodawca poniósłby już pewne koszty, klient odzyska wyłącznie część wpłaconych pieniędzy.

Jak napisać pismo o zwrot zaliczki?

Jeżeli jako klient usługodawcy lub nabywca samochodu chcemy ubiegać się o zwrot zaliczki, powinniśmy poinformować o tym drugą stronę. Chęć odstąpienia od umowy należy złożyć na piśmie, które musi zawierać:

  • dane obu stron umowy,
  • określenie umowy oraz daty jej zawarcia,
  • wskazanie kwoty zaliczki i terminu jej zwrotu,
  • numer rachunku bankowego, na który usługodawca/sprzedawca ma zwrócić zaliczkę.

Może się okazać, że odstąpienie od umowy z prośbą o pismo nie przynosi zamierzonego efektu. Wówczas stronie należy wysłać kolejne pismo, które jest tzw. wezwaniem do zwrotu zaliczki. Zawiera się w nim dane identyczne, jak w pierwszym dokumencie, aczkolwiek trzeba dodać informacje o ponowieniu wezwania do zwrotu kwoty zaliczki.

Czy zadatek może być zaliczką?

Zadatek można uznać za zaliczkę, jeżeli usługa została zrealizowana lub sprzedano produkt. Wówczas jest on zaliczką na poczet osoby uiszczającej opłatę.

Jeśli nie doszło do realizacji umowy przez jedną ze stron, druga może bez wyznaczenia dodatkowego terminu odstąpić od umowy, zachować otrzymany zadatek lub ubiegać się o jego zwrot, jeżeli strona go uiściła. Wówczas zadatek jest tylko elementem zabezpieczenia interesów strony będącej klientem i pełni funkcję odszkodowawczą, jeżeli usługodawca czy sprzedawca nie wywiąże się z umowy.

Czy można ubiegać się o zwrot zadatku przy odstąpieniu od umowy?

Zadatek to zabezpieczenie zobowiązań i rekompensata za wycofanie się z transakcji. Oczywiście zachodzi możliwość porozumienia z drugą stroną, ale nie zawsze daje to oczekiwane rezultaty.

Łatwiej ubiegać się o zwrot zadatku, kiedy strony polubownie odstępują od umowy bądź transakcja produktu umowy nie dochodzi do skutku z przyczyn niezależnych od stron, ale czynnika zewnętrznego. Zadatek jest zwracany również wtedy, kiedy usługodawca lub sprzedawca nie wywiązał się z umowy. W takiej sytuacji klient może ubiegać się o kwotę dwukrotnie wyższą niż wpłacony zadatek przekazany podczas podpisywania umowy przedwstępnej.

Jeżeli siła wyższa nie obowiązuje, winny jest klient, a obie strony nie porozumieją się polubownie, strona traci zadatek. Usługodawca czy sprzedawca nie musi go oddawać, a wręcz przeciwnie ma pełne prawo do jego zatrzymania.

Zaliczka a zadatek na samochód — co wybrać?

Przy zakupie samochodu, należy ocenić, co lepiej zapłacić — zaliczkę czy zadatek. Jeżeli kierowcy szczególnie zależy na zakupie danego auta, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zadatek, który zabezpiecza interesy obu stron. Przy zadatku sprzedawca, który zerwie umowę i odprzeda auto innemu klientowi, będzie zobowiązany zwrócić kwotę w wysokości 2-krotności wpłaconego zadatku. Jeżeli to potencjalny nabywca zerwie warunki umowy, traci on cały zadatek, chyba że wynika to z nieprzewidzianych okoliczności, kiedy żadna ze stron nie jest odpowiedzialna za zerwanie umowy.

Jeśli natomiast nie jesteśmy pewni co do zakupu, lepszą opcją jest zaliczka. Rzecz jasna wpłata zaliczki nie daje gwarancji realizacji usługi. Jeżeli sprzedawca odprzeda wówczas auto, musi zwrócić interesantowi całą kwotę zaliczki.

Oczywiście należy przy tym pamiętać, że przy zakupie samochodu kluczowe jest weryfikowanie stanu pojazdu. Tutaj zawsze pomaga przegląd w warsztacie i jazda próbna. Wiele o samochodzie, jego danych technicznych, fabrycznym wyposażeniu itp. mówi też raport VIN.

Ocena naszych czytelników
[Suma: 1 Średnio: 5]
Dowiedz się, czym jest numer VIN. Nie daj się oszukać przy zakupie nowego samochodu!
Numer VIN

Odpowiedz